Box 3 is een les in hoe je vertrouwen kapotmaakt: jarenlang werd belasting geheven op een “verzonnen rendement”, tot de rechter zei dat dit zo niet kan. En het droevige van het verhaal: bij de invoering van de wet in 2001 werd hiervoor door juristen al gewaarschuwd!
Belasting over winst die je niet hebt gemaakt
Box 3 gaat over belasting op vermogen (spaargeld, beleggingen, soms ook een tweede woning). Jarenlang deed Den Haag alsof iedereen elk jaar een mooi rendement maakt, met vaste “forfaitaire” percentages. Dat ging goed zolang de opbrengsten er ook daadwerkelijk waren. Maar toen de rente daalde en men in werkelijkheid weinig of niks verdiende, moest er toch belasting worden betaald. Dat is niet eerlijk belasten en (voorzienbaar) niet juridisch houdbaar.
Repareren met nóg meer regels: de chaos wordt groter
Nu is er rechtsherstel, overbruggingswetgeving en een tegenbewijsroute: mensen kunnen proberen aan te tonen dat hun werkelijke opbrengst lager was, om te veel betaalde belasting terug te krijgen. Dat klinkt eerlijk, maar in de praktijk betekent het vaak: meer rekenwerk, meer bewijs, meer onzekerheid en meer bureaucratie.
Wat dit betekent in Bergen op Zoom
Dit gaat niet alleen over “rijke mensen”. Dit gaat over de verpleegkundige die spaart voor een nieuwe auto. Over opa en oma die een buffer hebben voor zorgkosten, over ondernemers die voor hun pensioen spaarden en over mensen die na hard werken een klein potje opbouwden “voor later”.
Het gevolg: minder vertrouwen, minder bereidheid om nog te sparen, en weer dat gevoel: de overheid is streng voor jou, maar rommelt zelf maar wat aan.
Herkenbaar: ook lokaal zie je wat er misgaat als bestuur met wensdenken rekent
De Box 3 affaire is een symptoom van de huidige zieke bestuurscultuur. Er wordt gekozen voor de gemakkelijke oplossing op de korte termijn in plaats van degelijk beleid dat lang houdbaar is.
En eerlijk is eerlijk: dat mechanisme zien we óók in gemeenten terug. We zien hier ook dat er te rooskleurig wordt gerekend, zonder harde businesscase, zonder risicoanalyse, en zonder heldere en meetbare doelen.
BVB wil daarom juist strak financieel beleid: geen grote plannen zonder realistische onderbouwing, duidelijke meetbare doelen en een gezonde begroting zodat tegenvallers niet weer bij inwoners worden neergelegd met alle onzekerheid van dien..
Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: een degelijke overheid die zorgt voor een goed voorzieningenniveau en die voorspelbaar handelt. Als de overheid 9en dus ook de gemeente) dat consequent zou doen, komt het met het vertrouwen van de burger ook wel weer goed.
Wat de gemeente wél kan doen (en wat BVB wil)
Box 3 is landelijk beleid, dat veranderen we niet vanuit het Stadhuis. Maar we kunnen wél:
• Lokale lasten omlaag en voorspelbaar houden, zodat mensen niet de pinautomaat van én Den Haag én de gemeente zijn.
• Heldere hulp en uitleg organiseren: korte inloopmomenten “wat betekent dit voor mij?”, zonder moeilijke taal.
• Stoppen met lokale regelzucht en controle-drift: beleid simpel en uitvoerbaar houden, zodat inwoners niet vastlopen in nóg meer formulieren.
Box 3 laat zien wat er gebeurt als de overheid de werkelijkheid vervangt door rekenmodellen: dan krijg je wantrouwen, weerstand en een bureaucratische puinhoop.
En in Bergen op Zoom? Laten we het tegenovergestelde doen: we moeten nuchter en realistisch begroten, niet doen aan wensdenken, zorgen voor minder regeldruk en voor lagere lasten, zodat inwoners weer grip krijgen op hun eigen geld.
Voorzitter
Belang van Bergen op Zoom (BVB)
